โพโต้วิชั่น
2poto.com


#มุมคนน่ารัก




ดนตรีไทย และเพลงไทยเดิม






ดนตรีไทย และเพลงไทยเดิม
เพลงนกขมิ้น
จัดเป็นเพลงหวานซาบซึ้งทั้งเนื้อร้อง และทำนอง มักใช้เป็นเพลงกล่อมบุตรหลาน
เพลงนี้ครูเพ็ง แต่งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 จากทำนอง 2 ชั้นของเก่าที่ปรากฏอยู่ในเพลงเรื่อง "แม่ม่ายคร่ำครวญ"
ต่อมา อาจารย์มนตรี ตราโมท ได้ปรับปรุงแก้ไขแต่งบทและทำนองร้อง 2 ชั้น และชั้นเดียวขึ้น ในปี พ.ศ. 2476 และเพิ่ม
ทำนองร้องและว่าดอก ตามแนวทางของครูเพ็ง

เนื้อร้องของเก่าดังนี้

เจ้านกขมิ้นเหลืองอ่อน ค่ำแล้วเจ้าจะนอนที่รังใหน
นอนใหนก็นอนได้ สุมทุมพุ่มไม้ที่เคยนอน
สมพัดมาอ่อนอ่อน เจ้าก็ร่อนไปตามลมเอย
ดอกเอ๋ย ดอกขจร
นกขมิ้นเหลืองอ่อน ค่ำแล้วจะนอนที่ใหนเอย


นกขมิ้น
๑.เพลงอัตราสองชั้น จัดเป็นเพลงเรื่อง ชื่อ เพลงเรื่องนกขมิ้น หรือเรื่องแม่ม่ายคร่ำครวญเป็นเพลงรวมอยู่ในเรื่องเพลงช้าทำนองเก่าสมัยอยุธยาประกอบด้วยเพลงนกขมิ้นเพลงสุริทราหูและเพลงกระต่ายชมจันทร์ ทำนองเพลงมีสองตอนแบ่งออกเป็น นกขมิ้นตัวเมียซึ่งจัดเป็นเพลงหน้าพาทย์ประกอบการแสดง เรียกเป็นคำหน้าพาทย์แผลงว่า แม่ม่ายคร่ำครวญโดยเฉพาะประกอบการแสดงหนังใหญ่ตอนบทบาทนางสุวรรณกันยุมาก่อนเวลาจะขึ้นเฝ้าทศกัณฐ์และทศกัณฐ์ได้ยกให้เป็นชายาหนุมานที่ทำความดีความชอบในโอกาสที่นำกองทัพไปรบกับพระลักษณ์ (กลลวง) เพลงนกขมิ้นยังมีทำนองหนึ่งซึ่งมีอัตราชั้นเดียวซึ่งเป็นชั้นเดียวของทำนองนกขมิ้นตัวผู้ เพลงอัตราจังหวะนี้แทรกอยู่ในเพลงเร็วของมอญซึ่งมีนักดนตรีไทยนำมาบรรเลงกันทั่วไป


๒.เพลงอัตราสองชั้น ครูเพ็ง ได้นำเพลงนกขมิ้นสองชั้นทำนองเก่าสมัยอยุธยานี้มาแต่งขยายเป็นอัตราสามชั้นสำหรับบรรเลงร้องส่งเป็นเพลงสามท่อน เฉพาะในท่อนที่ ๓ ครูเพ็งได้แต่ง ว่าดอก เพื่อเปิดโอกาสได้อวดความสามารถในการขับร้องและบรรเลงเดี่ยวของเครื่องดนตรี เพลงอัตราสามชั้นนี้ได้รวมเข้าชุดและเป็นเพลงสุดท้ายในฉบับตับต้นเพลงฉิ่ง
๓.เพลงเถา นายมนตรี ตราโมท ได้นำทำนองอัตราสามชั้นของครูเพ็งที่มีการว่า ว่าดอก มาแต่งตัดเป็นอัตราสองชั้นและชั้นเดี่ยว บรรเลงติดต่อกันเป็นเพลงเถาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๖ โดยคงให้มีทำนองและการว่าดอกตามแบบของครูเพ็ง
๔.เพลงทางเดี่ยวมีดนตรีนำทำนองเพลงนกขมิ้นไปแต่งเป็นทางเดี่ยวเฉพาะเครื่องดนตรีเพื่ออวดความรู้ความสามารถของนักดนตรีหลายด้านด้วยกัน เช่น
- ทางเดี่ยวของครูเพ็ง ประดิษฐ์ทำนองเดี่ยวสำหรับดนตรีประเภทต่างๆในวงดนตรี
- ทางเดี่ยวของพระยาภูมีเสวิน โดยแต่งเป็นทางเดี่ยวสำหรับซอสามสาย
- นายสอน วงฆ้อง แต่งเป็นทางเดี่ยวสำหรับเดี่ยวฆ้องวงใหญ่
ทางเดี่ยวของครูเพ็ง ประดิษฐ์ทำนองเดี่ยวสำหรับเครื่องดนตรีประเภท ต่างๆ ในวงดนตรี ทางเดี่ยวของพระยาภูมีเสวิน (จิตร จิตตเสวี) โดยเเต่งเป็นทางเดี่ยวสำหรับซอสามสาย นายสอน วงฆ้อง แต่งเป็นทางเดี่ยวสำหรับเดี่ยวฆ้องวงใหญ่

ครูพยงค์ มุกดา เล่าเหตุการณ์ครั้งสำคัญในชีวิต ที่หักเหให้เข้ามาสู่วงการดนตรีและการแสดงไว้ดังนี้

ครูพยงค์ มุกดาแต่งเพลงไว้มากมายแต่ "นกขมิ้น" เป็น 1 ในเพลงโปรดของครูเพราะนอกจากจะเป็นเพลงที่ประทับใจผู้ฟังมาหลายยุคหลายสมัยแล้วเพลงนี้ยังเป็นเพลงเกียรติยศที่สร้างชื่อให้ครูเพราะเป็นเพลงที่ได้รับรางวัลชนะเลิศในการประกวดแผ่นเสียงทองคำพระราชทาน เมื่อ พ.ศ.2507โดย ธานินทร์ อินทรเทพ เป็นผู้ขับร้องบันทึกเสียง ในครั้งนั้น

ครูพยงค์ มุกดา เล่าเหตุการณ์ครั้งสำคัญในชีวิต ที่หักเหให้เข้ามาสู่วงการดนตรีและการแสดงไว้ดังนี้

“...จนวันหนึ่ง ทราบว่า จำรัส วิภาตะวัต นักร้องเด็กที่ชนะปีแรกของ นิยมไทย นำเพลงชายรูปชั่ว ออกร้องโชว์ ดังมาจนถึงข้าพเจ้า จึงใจกล้าบุกไปหา นายประสาน ตันสกุล เจ้าของละคร ขอสมัครเข้าทำงาน และได้ทุ่มใจในงานที่รัก จนลาออกจากโรงงานเนื้อสัตว์ ไปขลุกอยู่กับโรงละคร
ร้องสลับบ้าง แต่งเพลงเข้าละครบ้าง แล้วเพลง นกขมิ้น ก็จุดพลุให้ชีวิตข้าพเจ้า และเป็นที่มาของอีกหลายเพลงที่ยังอยู่ในปัจจุบัน”

เชื่อหรือไม่ว่า ครูพยงค์ มุกดา แต่งเพลง "นกขมิ้น" นี้ เมื่ออายุเพียง 18 ปี
เพลงนี้ ครูพยงค์ มุกดา
ประพันธ์เนื้อร้องไว้เป็น 2 ตอน
และใช้ทำนองเพลงไทยเดิม "นกขมิ้น"


เพลงนกขมิ้น
คำร้อง ทำนอง พยงค์ มุกดา
ขับร้อง ศรีนวล แก้วบัวสาย / ธานินทร์ อินทรเทพ

ค่ำคืน ฉันยืนอยู่เดียวดาย
เหลียวมองรอบกาย มิวายจะหวาดกลัว
มองนภามืดมัว สลัวเย็นย่ำ
ค่ำคืนเอ๋ย

ยามนภาคล้ำไปใกล้ค่ำ
ยินเสียงร่ำคำบอก เจ้าช่อดอกไม้เอ๋ย
เจ้าดอกขจร นกขมิ้นเหลืองอ่อน
ค่ำแล้วจะนอนไหนเอย เล่านกเอย

อกฉัน ทุกวันเฝ้าอาวรณ์
เหมือนคนพเนจร ฉันนอนไม่หลับเลย
หนาว พระพายพัดเชย
อกเอ๋ยหนาวสั่น สุดบั่นทอน

ยามนี้เราหลงทาง กลางค่ำ
ยินเสียงร่ำ คำบอก เจ้าช่อดอกไม้เอ๋ย
เจ้าดอกขจร
ฉันร่อนเร่พเนจร ไม่รู้จะนอนไหนเอย เอ๋ยโอ้หัวอกเอย

บ้านใดหรือใครจะเอ็นดู
รับรองอุ้มชู เลี้ยงดูให้หลับนอน
นก ขมิ้นเหลืองอ่อน
ค่ำไหนนอนนั่น อกฉันหมอง

ทนระกำ ช้ำใจยามค่ำ
ยินเสียงร่ำน้ำตก โอ้หัวอกเอ๋ย
อกโอ้อาวรณ์ ฉันไร้คู่ร่วมคอน
ต้องฝึกนอนหนาวเอย โอ้หัวอกเอย

เมื่อมอง หมายปองก็แลเห็น
หวิวในใจเต้น เหมือนเป็นเพียงแต่มอง
เหมือน พบรังจะครอง
แต่หมองเกรงที่ หวั่นจะมีเจ้าของ

ฟังสำเนียง เสียงเพลงครวญคร่ำ
ใครหนอร่ำ คำบอก เจ้าช่อดอกไม้เอ๋ย
เจ้าดอกขจร นกขมิ้นเหลืองอ่อน
ค่ำนี้จะนอนไหนเอย นอนที่นี่เอย

ในหนังสือ เพลงรักอมตะ ระบุเอาไว้ว่า เพลงนกขมิ้น นี้ ทัศนัย ชะอุ่มงาม เป็นผู้ขับร้องไว้ก่อน เมื่อปี พ.ศ.2493 แต่ครูพยงค์ มุกดา ระบุไว้ในหนังสือคอนเสิร์ต เชิดชูครูเพลง ครั้งที่ 5 พยงค์ มุกดา ว่า แต่งไว้ตั้งแต่ กรกฏาคม พ.ศ. 2487 เป็นเพลงประกอบในละครของ แม่วง เรื่อง ป่าแก้ว และธานินทร์ อินทรเทพ เป็นผู้ขับร้องบันทึกเสียงและได้รับพระราชทานรางวัลแผ่นเสียงทองคำ เมื่อ พ.ศ.2507 พร้อมกันกับ เพลงช่อทิพย์รวงทอง ซึ่งขับร้องโดย สมยศ ทัศนพันธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2498

หลังจากนั้นได้มีผู้นำบทเพลงนกขมิ้นมาขับร้องและบรรเลงในวงดนตรีไทยเดิมและไทยสากลเช่น เพลงนกขมิ้น 3 ชั้น เดี่ยวซอด้วง และขับร้อง โดยครูสุรางค์ ดุริยพันธ์เป็นผู้ขับร้อง ส่วนเดี่ยวซอด้วงโดยครู ธีระ ภู่มณี , เพลง นกขมิ้น ศิลปิน Bankok Acoustic , ทัศนัย ชอุ่มงาม ,
นันทิดา แก้วบัวสาย, วงดนตรี ดิอิมพอสสิเบิ้ล เป็นต้น



โดยคุณ : รายงานเด็ก - [ 14 ส.ค. 2008 , 06:14:57 น. ]

คำแนะนำ
สุดยอดอ่ะ โคตรๆๆ กราบอย่างงามเลยเพ่
โดยคุณ : เมย์ - [ 22 ธ.ค. 2009 , 03:52:02 น.]


คำแนะนำ
เนื้อหาไม่ค่อยมีเลยอะT.T
โดยคุณ : อิมมี่ค่ะ - ICQ : 2 - [ 16 ก.พ. 2010 , 04:30:52 น.]


ขอเชิญร่วมเสนอแนะความคิดเห็นครับ
จาก :
email :
icq : รูปภาพ :

รายละเอียด



กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียวครับ....