|
|
| X การพัฒนาตนเอง |
มนุษย์เป็นสัตว์ที่ฝึกได้ |
นักปรัชญานักการศึกษา ต่างก็มีความเห็นตรงกับหลักพุทธศาสนาที่ว่า " มนุษย์เป็นสัตว์ที่ฝึกได้" ดังบทพุทธคุณบทหนึ่งว่า "พระพุทธเจ้าเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ฝึกได้" คนที่สามารถจะชี้แนะ ตักเตือน ฝึกฝน ให้รักดี ใฝ่ดี และทำดีได้ บางครั้งท่านเรียกว่า "เวไนยบุคคล" ซึ่งมี 3 ระดับ
1. ผู้มีสติปัญญาเฉียบแหลม ฉับไว พร้อมที่จะรับการเปลี่ยนแปลง แก้ไข ปรับปรุงตนได้รวดเร็ว เพียงอาศัยการชี้แนะเพียงเล็กน้อย เปรียบด้วยบัวที่อยู่พ้นน้ำ
2. ผู้มีสติปัญญาปานกลาง จะรู้ จะเข้าใจ และปฎิบัติตามได้ ต้องใช้เวลาและการอธิบาย ขยายความให้ละเอียดชัดเจน เปรียบดังบัวปริ่มน้ำ
3. ผู้มีสติปัญญาน้อย พอจะค่อยชี้แนะตักเตือนให้เข้าใจ และทำตามได้ โดยการอธิบาย ขยายความ ยกตัวอย่างเฝ้าเตือน บ่อย ๆ ซ้ำแล้วซ้ำอีกไม่ลดละเปรียบดังบัวใต้น้ำ ต้องรออีกนานกว่าจะบาน
แต่...ยังมีบุคคลส่วนน้อยอีกระดับหนึ่ง แม้จะฝึกสอน ชี้แนะ อย่างไรก็ยากที่จะทำให้เข้าใจเหตุผล สิ่งดี สิ่งชั่ว ได้ แค่จะสอนให้ช่วยตัวเองเพื่อเอาชีวิตรอดก็ยังยาก จัดเป็น ผู้ที่มิอาจจะพร่ำสอนได้ ดุจบัวในโคลนตม
|
|