ธุรกิจแบบแฟชั่น รวยหรือเจ๊ง !!??
ท่ามกลางกระแสเศรษฐกิจที่แปรปรวนในปัจจุบัน หลายท่านอาจเก็บสตางค์ไว้เฉยๆ อาจฝากไว้ที่ธนาคาร หรือว่าซื้อเป็นทองเก็บไว้(ไม่เกี่ยวข้องกับถ้ำใดๆ) แต่หลายๆท่าน ต้องการนำเม็ดเงินที่มีอยู่มาลงทุน โดยเสาะแสวงหารูปแบบธุรกิจที่ตนพอจะลงทุนได้ และมีแนวโน้มว่าจะได้กำไรสูง จากการคิดคำนวณด้วยตนเองบนกระดาษ และการชักจูงของบุคคลรอบข้าง
เราต้องยอมรับว่าธุรกิจ ในสังคมเรามีจำนวนผู้ประกอบการธุรกิจส่วนตัวประเภทบริการเช่าใช้เครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อการต่างๆ เพิ่มขึ้นมากในระยะเวลาอันสั้น ไม่ว่าจะเป็นการเช่าใช้เครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อพิมพ์งานเอกสาร, การใช้งานอินเทอร์เน็ต(Internet Access), เช่าเพื่อเล่นเกม(Computer Game Center) เป็นต้น
ผมเป็นคนหนึ่งซึ่งพอมีประสบการณ์คลุกคลีกับวงการ IT มาเป็นระยะเวลานานพอสมควร ได้มีผู้เข้ามาขอคำปรึกษา ให้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับธุรกิจประเภทนี้มาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือ ธุรกิจให้บริการอินเทอร์เน็ต(Internet Cafe') ในช่วงเวลาประมาณ 1ปี - 2ปี ที่ผ่านมา จนถึงปัจจุบัน ซึ่งผมได้ให้ความคิดเห็นแก่ ท่านที่ได้เข้ามาขอคำปรึกษาต่างๆ ดังนี้
1. นิยาม ของ Internet Cafe' : สำหรับประเทศไทยแล้ว Internet Cafe' เป็นชื่อเรียกเล่นๆของบริการที่เรียกว่า "บริการอินเทอร์เน็ตสาธารณะ" (Internet Service at Couter) (http://www.cat.net.th/at_counter.html) ซึ่งมีความหมายว่าเป็นบริการสำหรับผู้ที่ไม่มีอุปกรณ์ในการเชื่อมต่อ internet เป็นของตนเอง หรือมีเหตุจำเป็นต้องใช้งาน internet เพื่อติดต่อสื่อสาร ในขณะเวลาที่เดินทางไปต่างถิ่น ซึ่งผู้ประกอบการทั่วไปได้จัดให้มีการใช้งานเครื่องของตนและคิดค่าบริการกับผู้เช่าใช้งานเป็นระยะเวลาหรือเป็นครั้งที่ใช้งาน โดยอาจมีสินค้าและบริการอื่นๆควบคู่กันกับการบริการเช่าใช้ internet เช่น บริการพิมพ์เอกสาร, จำหน่ายแผ่นดิสก์, บริการอาหาร-เครื่องดื่ม, บริการสำรองข้อมูล ฯลฯ
2. กลุ่มลูกค้า : อยากให้ผู้ที่คิดจะประกอบการ Internet Cafe' พิจารณาว่ากลุ่มลูกค้า(และว่าที่ลูกค้า) ที่มีอยู่ในตลาดท้องถิ่นของตนคือใคร, ปริมาณของลูกค้ามากน้อยเพียงใด หลายๆท่านที่ต้องการประกอบธุรกิจตัวนี้ ทำการพิจารณาจากผู้ประกอบการรายเก่าอื่นๆ ในช่วงระยะเวลาหนึ่งๆเท่านั้น ซึ่งมักเป็นการพิจารณาในช่วงที่กระแสการใช้งาน Internet รุนแรง ซึ่งมักเกิดขึ้นเป็นช่วงเวลา และไม่ค่อยได้พิจาณาถึงช่วงซบเซาของธุรกิจ เนื่องจากธรรมชาติของธุรกิจทุกๆธุรกิจต่างมีวัฏจักรของธุรกิจทั้งนั้น คือมีการเจริญเติบโตและมีการหยุดการเจริญเติบโต รวมไปถึงการมีความถดถอยของธุรกิจด้วย อยากให้ท่านผู้คิดจะประกอบการนี้พิจารณาถึง วัฏจักร(Business Life Cycle)ด้วย โดยมีประเภทของลูกค้าให้ได้ขบคิดกันดังนี้
- ลูกค้าที่เป็นผู้เดินทางหรือนักท่องเที่ยว :
ซึ่งที่จริงน่าจะเป็นลูกค้ากลุ่มหลักเนื่องจากเป็นกลุ่มคนที่มีกำลังซื้อและเป็นลูกค้าผู้ต้องการใช้งานอย่างแท้จริง มิได้ใช้งานเพื่อความบันเทิง จึงเป็นกลุ่มที่มีแรงซื้อบริการได้สูงกว่าลูกค้าอื่นๆ คราวนี้ท่านผู้ที่ต้องการประกอบธุรกิจนี้ ต้องถามตนเองแล้วว่า ท้องถิ่นที่ท่านต้องการประกอบธุรกิจ เป็นเมืองท่องเที่ยวหรือเป็นเมืองที่มีอัตราการพักของนักเดินทางสูงหรือไม่ และมีฤดูกาลของตลาดลูกค้ากลุ่มนี้แน่นอนหรือไม่ เพราะทั้งหมดจะสะท้อนไปถึงจุดคุ้มทุนหากจะทำธุรกิจนี้
- ลูกค้าที่เป็นนักเรียน,นักศึกษา :
เป็นกลุ่มที่ต้องการใช้งานเพื่อการศึกษาเป็นหลัก เพื่อใช้ค้นข้อมูล เพื่อติดต่อสื่อสารกับโลกภายนอก ซึ่งดูเหมือนจะมีจำนวนมากหากแต่ต้องพิจารณาว่าผู้ที่ใฝ่ศึกษาค้นคว้านอกห้องเรียนมีจำนวนมากหรือไม่ และต้องทราบถึงธรรมชาติของลูกค้าในกลุ่มนี้ในท้องถิ่น ว่ามีฤดูกาลของตลาดเป็นเช่นไร ซึ่งโดยมากแล้วมักเป็นระยะเวลาสั้นๆ(เช่นเทอมหนึ่งๆมีเวลาโกย 3-4 เดือน) และกลุ่มลูกค้านี้มักมีกำลังซื้อมาจากผู้ปกครองซึ่งบางท่านเข้าใจว่าเป็นสิ่งที่ต้องยอมจ่ายได้เพื่อการศึกษา(ไม่รวมการที่นักเรียน-นักศึกษาใช้ internet เพื่อการอื่น) จึงมีความแรงด้านกำลังซื้ออยู่พอสมควร แต่ต้องพิจารณาควบคู่ไปด้วยว่า ตลาดวัยรุ่นเป็นกลุ่มที่มีความต้องการการใช้งานตามกระแสนิยมเสียโดยมาก หากกระแสความนิยมดังกล่าวจางหายไปนั่นหมายความว่าที่ ต้นทุนที่ท่านได้ลงทุนไปนั้นจะมีจุดคุ้มทุนไกลขึ้น และประเด็นหนึ่งที่พึงจะพิจารณาคือ เมื่อความจำเป็นในการใช้ internet เป็นสื่อการเรียนการสอนมากขึ้น สถาบันต่างๆมักหาทางให้เกิดการใช้งาน internet ในสถาบันมากขึ้น บางสถาบันมี internet ให้กับนักเรียนได้ access ทั้งเวลาเรียนวิชาคอมพิวเตอร์และนอกเวลาเรียนตามอัธยาศรัยแล้ว และผู้ประกอบการจะรับมืออย่างไร?
- ลูกค้าทั่วไปในท้องถิ่น :
หมายถึงกลุ่มที่ใช้งาน internet เพื่อการติดต่อสื่อสารทั่วไป ค้นข้อมูลตามแต่ละคนสนใจ อาจจะต้องการอ่านนิตยสารออนไลน์ต่างๆ หรือใช้พูดคุยโต้ตอบ(Chat) กับบุคคลอื่นๆที่อยู่ไกลออกไปเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ (ลูกค้ากลุ่มนี้รวมถึงกลุ่มลูกค้าที่เป็นนักเรียน-นักศึกษาซึ่งใช้งาน Internet เพื่อการอื่นนอกจากเพื่อการศึกษาด้วย) ลูกค้ากลุ่มนี้เป็นลูกค้าหลัก เนื่องจากการใช้งาน internet ในปัจจุบัน ส่วนมากแล้วใช้งานเพื่อการติดต่อสื่อสารหรือบันเทิงเป็นหลัก แต่สำหรับลูกค้ากลุ่มนี้ ผู้ที่มีกำลังซื้อ ก็พร้อมที่จะซื้อสัญญาณ internet ไปใช้กับเครื่องคอมพิวเตอร์ที่บ้านของตนหากเป็นไปได้ เพื่อความสะดวกสบายส่วนตัว ทำให้จำนวนลูกค้ากลุ่มนี้เริ่มลดน้อยลงกว่าเดิม
อีกเรื่องหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มลูกค้าคือ พึงพิจารณาว่าในท้องถิ่นนั้นๆมีการเพิ่มจำนวนของลูกค้าบ้างหรือไม่ มีการปลูกฝังหรือแนะนำการใช้ internet เพิ่มขึ้นจากเดิมบ้างหรือไม่ เพราะว่าในขณะที่ผู้ประกอบการประเภทนี้เพิ่มมากขึ้น แต่กลุ่มลูกค้าอาจจะกำลังหดตัวลงก็เป้นได้ จากพฤติกรรมของผู้บริโภคตามที่ได้แจกแจงออกมาตามประเภทของลูกค้าข้างต้น
3. จำนวนของกิจการนี้ในท้องถิ่น : ควรพิจารณาว่า ผู้ประกอบการอื่นๆมีผลกำไรเป็นเช่นไร มากหรือน้อย เป็นระยะเวลาต่อเนื่องกันหรือไม่ และมีความก้าวหน้าของกิจการประเภทนี้อย่างไร ตัวอย่างของจำนวนผู้ประกอบการ Internet Cafe' ในบ้านเรา(จังหวัดราชบุรี) เป็นดังนี้
จำนวน Internet Cafe' ในจังหวัดราชบุรี
ต้นปี 2542 ต้นปี 2543 ต้นปี 2544
อำเภอเมือง 3 20 40
อำเภอบ้านโป่ง 1 6 20
อำเภอโพธาราม - 2 7
อำเภอดำเนินสะดวก - 2 5
อำเภอจอมบึง - 1 4
รวมทั้งหมด 76 ราย
มีผู้เลิกประกอบการไปแล้ว จำนวน 8 ราย
กำลังมีผู้เลิกจากกิจการดังกล่าวเพิ่มขึ้นอีกเรื่อยๆ ทั้งนี้เกิดจาก
- มีผู้แบ่งผลกำไรในตลาด internet cafe' มากกว่าจำนวนลูกค้า ซึ่งกำลังลดจำนวนลงไปใช้ internet ของ องค์กร และที่สำคัญคือหมดกระแสนิยมของการใช้งาน internet เพื่อความบันเทิง
- ลูกค้าจำนวนหนึ่งซื้ออุปกรณ์ computer ไว้ใช้เองที่บ้าน เนื่องจากไม่พึงพอใจในบริการและคุณภาพที่ได้รับจาก internet cafe' เพราะการแข่งขันของ internet cafe' โดยมากมักนำปัจจัยเรื่องอัตราค่าบริการมาดึงดูดลูกค้า มากกว่าการพัฒนาเทคนิค-อุปกรณ์ และคุณภาพของสัญญาณ
- เมื่อผู้ประกอบการค้นพบว่าลูกค้าของตนกำลังลดน้อยลงไป และได้พยายามลดอัตราค่าบริการ เพื่อแข่งขันแย่งชิงลูกค้าจากคู่แข่งแล้ว ผลประกอบการจากการกระทำดังกล่าวส่งผลให้รายได้จาก internet cafe' ลดลงมากกว่าเดิมเสียอีก อันเป็นการเร่งจุดจบของธุรกิจให้เร็วขึ้น และเมื่อทุกรายประปัญหาและแก้ไขด้วยวิธีการคล้ายกัน (ด้วยการลดราคาลง) จึงทำให้อัตราค่าบริการเฉลี่ยของท้องถิ่นต่ำลง และหาทางแก้ไขให้กลับคืนขึ้นมาอย่างเดิมไม่ได้
4. ปัญหาในการทำธุรกิจ Internet Cafe' : ผู้ที่คิดจะประกอบการควรคำนึงว่าการทำธุรกิจต้องพบกับปัญหาต่างๆ ผมขอยกตัวอย่างของปัญหาที่จะพบในขณะประกอบธุรกิจ Internet Cafe' ดังนี้
- ปัญหาทางเทคนิค : ผู้ประกอบการต้องมีความรู้ทางด้านเทคนิคบ้างและอาจต้องใช้บุคคลากรที่มีความชำนาญในการติดตั้งและดูแลระบบ เลือกซื้อเครื่องคอมพิวเตอร์ที่เหมาะสมกับการใช้งานจริงได้ รวมถึงการซ่อมบำรุงอุปกรณ์ต่างๆในระยะยาวด้วย ซึ่งก่อให้เกิดต้นทุนเพิ่มขึ้นและความนำมาคิดคำนวณในตอนเริ่มต้นธุรกิจด้วย เพื่อคำนวณหาจุดคุ้มทุนของธุรกิจ (ผู้ประกอบการต่างจังหวัดมักไม่นำจุดนี้มาคำนวณ)
- ปัญหาเรื่องการรั่วไหลของรายได้ :
เจ้าของกิจการหลายๆท่านไม่ได้ดูแลธุรกิจนี้ ด้วยตนเอง ได้จัดจ้างพนักงานดูแลร้าน,เก็บเงิน,ทำบัญชี เพียงคนเดียว(หรือผลัดกัน 2-3 คน) ซึ่งระบบการจัดเก็บและรายงานรายได้มักไม่มีความปลอดภัย หากได้รับพนักงานที่ขาดความซื่อสัตย์แล้วคงเป็นผลสูญเสียทางธุรกิจค่อนข้างสูง หลายๆท่านตัดสินใจที่จะลงแรงด้วยตนเองเพื่อลดจุดเสี่ยงดังกล่าว และต้องเหน็ดเหนื่อยกับการดูแล internet cafe' ซึ่งเป็นธุรกิจที่ต้องใช่เวลาการเหิดกิจการยาวนานเป็นพิเศษ บางท่านเปิดบริการข้ามวันข้ามคืนเพื่อเร่งจุดคุ้มทุน แต่ไม่คุ้มค่ากับสุขภาพกายที่ได้เสียไป
- ปัญหาด้านคู่แข่ง :
เนื่องจากการขยายตัวอย่างรวดเร็วของธุรกิจ internet cafe' ทำให้เกิดคู่แข่งที่จะเข้ามาแบ่งตลาดมากขึ้น สร้างแรงกดกันให้ผู้ประกอบการต้องต่อสู้ โดยที่ไม่คิดเรื่องต่างๆตามที่ผมได้แนะนำข้างต้น
- ปัญหาอื่นๆที่ตามมา : ไม่ว่าจะเป็นปัญหาด้านภาพลักษณ์ต่อสังคม, ปัญหากฎหมายลิขสิทธิ์, ปัญหาระบบการดูแลลูกค้าไม่ให้กระทำผิดผ่านเครือข่ายของ Internet Cafe'
5. การลงทุน : สมมติว่าต้องการเปิดร้าน internet cafe' ที่มีเครื่องบริการ 10 เครื่อง จะสามารถประมาณการลงทุน ได้ดังนี้
การลงทุนขั้นต้น
- การปรับปรุง-ตกแต่งสถานที่ ประมาณ 50,000 บาท
- เครื่องคอมพิวเตอร์ และอุปรณ์อื่นๆ 10 เครื่องๆละ 20,000 บาท = 200,000 บาท
- printer 1 เครื่องๆละ 4,000 บาท
- ค่าติดตั้งเครือข่าย(Network ประกอบด้วย Lan wire, Hub 16 ports, Modem) 10,000 บาท
- โต๊ะ-เก้าอี้ 10 ชุดๆละ 1,000 บาท = 10,000 บาท
- internet cafe' ส่วนใหญ่ในประเทศไทย ไม่นิยมมีรายจ่ายกับค่าลิขสิทธิ์ software
การลงทุนประมาณ 300,000 บาท
ค่าใช้จ่ายรายเดือน
- ค่าสัญญาณ internet รายเดือน เดือนละ 5,000 บาท
- ค่าใช้ไฟฟ้า ประมาณ 5,000 - 8,000 บาท
- ค่าจ้างพนักงาน 5,000 บาท ต่อเดือน
- ค่าซ่อมบำรุงอุปกรณ์ เดือนละ 3,000 บาท
- ค่าใช้จ่ายอื่นๆ เดือนละ 2,000 บาท
รายจ่ายต่อเดือนโดยประมาณ 20,000 บาท ต่อเดือน
หากพิจารณาการลงทุนแล้ว อาจเป็นปัจจัยที่ทำให้ผู้ต้องการประกอบธุรกิจ Internet Cafe' ตัดสินใจง่ายกว่าเรื่องอื่นใด บางท่านมีบุตร-หลานที่ เรียนจบและกำลังหางานทำ หรือไม่อยากเป็นลูกจ้างคนอื่น ได้มีธุรกิจเป็นของตนเอง มีเงินทุน ประมาณสามแสนหรือสี่แสนบาท ก็สามารถลงทุนธุรกิจนี้ได้แล้ว โดยที่อาจไม่ได้มองปัจจัยอื่นๆที่ผมได้กล่าวมาในข้างต้น
หลังจากได้ให้หลักการดังกล่าวแล้ว ได้สร้างความลังเลในการเริ่มต้นธุรกิจ Internet Cafe' ให้แก่ผู้ที่มาขอคำปรึกษากับผมทุกรายไป แต่ที่สุดแล้ว ก็ยังมีคนที่ได้ทดลองเปิดกิจการดังกล่าว และมีบ้างที่ยังสามารถได้กำไรจาก Internet Cafe'(ซึ่งไม่มากและมีแนวโน้มลดน้อยลง) และก็มีบางท่านที่ได้ปิดกิจการดังกล่าวไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งผมค่อนข้างกังวลเป็นอย่างมากเนื่องจาก ประเทศไทยไม่ได้เป็นผู้ผลิตอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ต่างๆเหล่านี้ หากมีตัวเลขของธุรกิจ Internet Cafe' ที่ล้มเหลวและไม่สามารถหาทางออกแก่ต้นทุนที่ได้ลงทุนไปแล้วกันมากเข้า ประเทศไทยจำต้องเสียเปรียบชาวต่างชาติผู้เป็นเจ้าของสินค้า IT นี้ โดยไม่จำเป็นตัวอย่างเช่น
สมมติว่า ต่างจังหวัด 75 จังหวัด มี Internet Cafe' ที่ปิดกิจการลงไป จังหวัดละ 10 ราย รายละ 10 เครื่อง 1 network จะเป็นผลเสียหายทางการเงิน โดยคร่าวๆประมาณ 75 จังหวัด x 10 ราย x ((10 เครื่อง x 20,000 บาท) + 10,000 บาท) = 157,500,000 บาท และผมยังคิดต่อไปอีกว่า ปีๆหนึ่งยังอาจจะมีผู้ประกอบการอยากจะเปิด internet cafe' เพิ่มขึ้น และแน่นอนว่า จะต้องมีผู้ปิดการการเพิ่มขึ้นมากด้วยเช่นกัน !!
------------------------------------------------------
โดย....รักบ้านเกิด
l o v e @ R a t c h a b u r i . c o m
โดยคุณ : http://www.ratchaburi.com/internet_cafe.html -
[ 26 เม.ย. 2544 , 23:36:06 น. ]
|
