ตอนนี้ ไม่ว่าผ่านไปบนถนนสายไหนก็จะพบเห็นแต่ อินเทอร์เน็ต คาเฟ่ ผุดขึ้นราวกับดอกเห็ด โดยเฉพาะในย่านชุมชนหรือสถานศึกษาอาจมีร้านเหล่านี้ตั้งอยู่ติดๆ กันนับสิบร้าน

ภาพเหล่านี้เป็นผลพวงจากการเจริญเติบโตของธุรกิจอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ เมื่อปีที่แล้ว ซึ่งกลายเป็นแรงดึงดูดให้หลายคนกระโดดเข้าสู่ธุรกิจนี้เป็นจำนวนมาก ทำให้อัตราการแข่งขันร้อนแรงขึ้น เกิดเป็นสงครามตัดราคากันอย่างดุเดือด จนหลายแห่งมีอันต้องพับกิจการยอมแพ้ไปอย่างหมดรูป

เพื่อความอยู่รอด อินเทอร์เน็ต คาเฟ่ ในวันนี้กำลังแปรเปลี่ยนรูปแบบไปตามกระแสการแข่งขัน และพฤติกรรมผู้บริโภค จึงเป็นที่น่าสนใจว่า อินเทอร์เน็ต คาเฟ่ ในปีนี้จะก้าวไปในทิศทางใด ???

นายสิทธิพงษ์ ติระตระกูลวงศ์ เจ้าของร้านไฮเปอร์ เน็ต ถนนพหลโยธิน กล่าวว่า ตัดสินใจเข้ามาทำธุรกิจอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ เพื่อหาประสบการณ์ แต่ไม่คิดจะยึดเป็นอาชีพหลัก เพราะเป็นธุรกิจที่มีผลกำไรน้อย ซึ่งตั้งเป้าหมายตั้งแต่เริ่มแรกที่เปิดอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ แล้วว่าจะเน้นเกมส์เป็นหลัก โดยเจาะกลุ่มลูกค้าเด็กระดับประถมถึงมัธยมศึกษา ที่ส่วนใหญ่มักมาเล่นกันเป็นกลุ่ม

"ส่วนลูกค้าที่มาใช้อินเทอร์เน็ตจริงๆ จะเป็นกลุ่มนักศึกษา ที่มาใช้อี-เมล์ และห้องสนทนา (chat room) แต่จะมีจำนวนน้อย ขณะที่กลุ่มที่ต้องการใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อทำงานหรือหาข้อมูล มักจะไม่เข้าร้านที่เน้นให้บริการเกมส์ เพราะเสียงดังทำให้ไม่มีสมาธิ จึงเห็นได้ว่าคนส่วนใหญ่ที่เข้าอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ มีจุดประสงค์เพื่อความบันเทิงอยู่แล้ว เพียงแต่ต่างกันที่รูปแบบการใช้บริการเท่านั้น"

"การเล่นเกมส์ในอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ไม่น่าจะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเยาวชนมากนัก เพราะส่วนใหญ่มาเล่นเพื่อความบันเทิง ถ้ามองในแง่บวกจะเห็นว่า การเล่นเกมส์คอมพิวเตอร์ทำให้เด็กได้ฝึกทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ และคุ้นเคยกับเทคโนโลยีใหม่ๆ ไปโดยไม่รู้ตัว"

"ในอีก 2-3 ปีข้างหน้า อินเทอร์เน็ต คาเฟ่ในรูปแบบที่เน้นเกมส์เป็นหลักเท่านั้นถึงจะอยู่ได้ เพราะจะมีเกมส์ใหม่ๆ เข้ามาดึงดูดความสนใจของลูกค้าตลอดเวลา ขณะที่ร้านที่ให้บริการอินเทอร์เน็ตเพียงอย่างเดียวจะไม่สามารถอยู่รอดได้ เพราะจำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทยยังมีจำนวนน้อยมาก" นายสิทธิพงษ์ กล่าว

นายวลิต ปานพูนทรัพย์ เจ้าของร้านอินเทอร์เน็ต ฟัน แอนด์ ฟัน ย่านห้วยขวาง กล่าวว่า ช่วงเริ่มตัดสินใจลงทุนทำธุรกิจอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ ตั้งใจให้บริการเกมส์ควบคู่ไปด้วยตั้งแต่แรก เพราะร้านอินเทอร์เน็ตเป็นธุรกิจที่ไม่สามารถอยู่ได้ด้วยตัวเอง เห็นได้จากในอดีตที่ต้องเปิดควบคู่กับการขายอาหารหรือเครื่องดื่ม แต่ปัจจุบันเปิดควบคู่กับเกมส์ เนื่องจากบริการทั้งสองอย่างสามารถใช้อุปกรณ์เดียวกันได้โดยไม่ต้องมีการลงทุนเพิ่ม และยังดึงดูดลูกค้าได้มาก

"กลุ่มลูกค้าที่เล่นอินเทอร์เน็ตเป็นกลุ่มวัยรุ่นไปจนถึงวัยทำงาน มีช่วงเวลามาใช้บริการจำกัด แต่ลูกค้าที่เล่นเกมส์ จะเป็นเด็กประถมถึงมัธยมศึกษาตอนต้น ซึ่งทดแทนเวลาของกลุ่มแรกได้ จึงยอมรับว่าธุรกิจเกมส์เป็นสิ่งจำเป็นและมีความสำคัญต่อธุรกิจอินเทอร์เน็ต ปัจจุบันรายได้หลักจึงมาจากการให้บริการเกมส์ คิดเป็นสัดส่วนรายได้จากเกมส์และอินเทอร์เน็ตเป็นอัตราส่วน 70 ต่อ 30"





"อินเทอร์เน็ต คาเฟ่มักจะแข่งกันด้วยราคา ซึ่งเป็นหนทางที่ไม่ถูกต้อง หากเป็นเช่นนี้ต่อไป ธุรกิจประเภทนี้จะไม่สามารถอยู่รอดได้ ทางออกที่ดีคือ เจ้าของร้านที่อยู่ในละแวกเดียวกันต้องจับมือเป็นพันธมิตร เพื่อกำหนดราคามาตรฐาน และทำข้อตกลงให้แข่งขันกันด้วยโปรโมชั่น อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้คงเกิดขึ้นได้ยาก เพราะแม้เกิดขึ้นได้จริง จะทำได้ในระยะสั้นเท่านั้น เพราะจะมีรายใหม่เข้ามาอยู่ตลอดเวลา ในที่สุดทุกคนจะหันกลับมาแข่งกันด้วยราคาอีกครั้ง" นายวลิต กล่าว

ด้านนายสิทธิพงษ์ ทับบุรี เจ้าของอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ ช็อปปิ้ง ย่านมหาวิทยาลัยศรีปทุม กล่าวว่า ธุรกิจอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ยังคงก้าวหน้าไปได้อีกไกล เพราะคนไทยจะใช้อินเทอร์เน็ตมากขึ้น แม้ขณะนี้ยังจำกัดอยู่ในหมู่คนหนุ่มสาว แต่เชื่อว่าอนาคตจะขยายเข้าไปในกลุ่มผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยใช้อินเทอร์เน็ตเพิ่มขึ้น และในอนาคตอินเทอร์เน็ต คาเฟ่จะพัฒนาต่อไปโดยมีอุปกรณ์เสริม เช่น ติดกล้องให้เห็นหน้าพูดคุยกันผ่านอินเทอร์เน็ตได้ แต่ที่ยังไม่เกิดขึ้นในตอนนี้ เพราะต้องใช้เงินลงทุนสูง และสายโทรศัพท์ในเมืองไทยยังไม่ดีพอที่จะรองรับระบบ

"สำหรับหนทางรอดของธุรกิจอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ท่ามกลางการแข่งขันกันอย่างดุเดือด แต่ละร้านต้องรู้จักปรับตัวให้เข้ากับทำเลที่ตั้ง เช่น บางร้านนำเกมส์มาช่วยเสริมรายได้ เพราะตั้งอยู่ในชุมชนที่มีเด็กมาก แต่ร้านที่ตั้งอยู่ใกล้มหาวิทยาลัย ควรเน้นรับงานที่เกี่ยวข้องกับด้านคอมพิวเตอร์แบบครบวงจร เช่น รับพิมพ์งาน สแกนรูป เขียนโปรแกรม เขียนโฮมเพจ และรับสอนคอมพิวเตอร์ ซึ่งทำรายได้ดีกว่าเปิดให้เล่นเกมส์"

"จุดประสงค์หลักที่เปิดอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ คือ ต้องการให้บริการอินเทอร์เน็ตที่เป็นประโยชน์ ไม่ได้เน้นเกมส์ เพราะเห็นว่าการนำคอมพิวเตอร์มาเล่นเกมส์ เป็นการใช้ศักยภาพของคอมพิวเตอร์เพียง 5-10 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น แต่ถ้าเราดึงความสามารถของคอมพิวเตอร์ออกมาใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ และเพิ่มความหลากหลายของการให้บริการจะทำให้ธุรกิจอยู่รอด และเป็นอาชีพหลักได้สบาย" นายสิทธิพงษ์ กล่าว

"นอกจากนี้ หากทุกร้านสามารถรวมตัวกัน เพื่อกำหนดอัตราค่าบริการที่เป็นมาตรฐานได้ จะทำให้ธุรกิจนี้อยู่รอดได้ในระยะยาว ที่สำคัญน่าจะมีการรวมกลุ่มกันหาวิธีทำให้ต้นทุนถูกลง เช่น การใช้อุปกรณ์เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต (gateway) ร่วมกันหลายๆ ร้าน เพื่อลดต้นทุน"

ด้วยมุมมองข้างต้น แสดงให้เห็นว่า ร้านอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ ที่แปรสภาพเป็นร้านเกมส์มากกว่าให้บริการอินเทอร์เน็ตอย่างแท้จริงนั้น เป็นเพียงรูปแบบหนึ่งของการปรับเปลี่ยนเพื่อความอยู่รอด

แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่า รูปแบบของอินเทอร์เน็ต คาเฟ่ในอนาคต จะต้องลงเอยที่ร้านเกมส์เสมอไป หากเจ้าของกิจการใช้สมองและสองมือ พัฒนาให้ก้าวทันกระแสความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ก็จะรู้ว่าจะต้องปรับและเปลี่ยนธุรกิจไปในทิศทางไหน


จรัสแสง วนเวียน